Lehenengo urratsak ematen ari bazara eta ideia bat abian baduzu, erantzun hauek Kemenan bizi izan dugunean oinarritutako ikuspegi errealista eta erabilgarri batera hurbiltzeko pentsatuta daude.
1. Zeintzuk izan dira helburuak lortzeko gakoak?
Hiru izango lirateke funtsean. Konbentzimendua, pazientzia eta gardentasuna:
- Konbentzimendua. Funtsezkoa da talde sustatzaile aktibo eta konbentzitu batetik abiatzea. Talde horrek — nahikoa da bizpahiru pertsona — komunitatearen onespena izan behar du. Nolabaiteko konfiantza merezi duten pertsonak izan behar dira. Gu konbentzituta bagaude, askoz errazagoa da gainerakoak konbentzitzea.
- Pazientzia. Energia-komunitate bat sortzea oztopo-lasterketa etengabea da. Prozesu luzea da, gorabeherak ditu, eta burokraziaren zama astuna kudeatzea egokituko zaio, baita administrazioaren erantzun negatiboekin ere. Ziurgabetasun-testuinguru horretan nabigatzen jakitea funtsezkoa da helburua lortzeko.
- Gardentasuna. Talde sustatzaileak modu irekian jardun behar du beti, une bakoitzean eskuragarri dagoen informazioa partekatuz eta egoki diren batzarrak deituz, inor proiektutik kanpo ez geratzeko.
Etengabeko ahalduntze prozesua da. Gure ingurumena hobetzeko beharra bere egin duten herritar askeak gara. Hori ez da "etorkizuneko belaunaldiei soilik dagokien" zerbait. Ez. Denoi dagokigu. Orain. Gaur bertan. Planeta honek ez du B. bertsiorik. Salbatu egin behar da orain.
2. Merezi al du Energia Komunitate bateko kide izatea?
Bai, zalantzarik gabe. Ingurumena hobetzen laguntzeaz gain, argiaren faktura nabarmen murrizten duzu. Murrizketa hori dagokion etxebizitza edo merkataritza-lokalaren, ohiko elektrizitate-kontsumoaren eta abarren araberakoa da. Kasu gehienetan murrizketa hori fakturaren % 25 eta % 50 artekoa da.
3. Zenbatekoa da inbertsioa?
TEKeko parte-hartzaileen kopuruaren eta HPKU (Hornidura Puntuaren Kode Unibertsala) bakoitzari esleitzen zaion partaidetza-koefizientearen araberakoa izango da, dela etxebizitza bat, dela merkataritza-lokal bat. Demagun instalazioak sortzen duen energiaren guztizkoa — zenbaki biribilak jartzeagatik — 100 kWp (kilowatt puntakoa) dela eta instalazioaren aurrekontua 100.000 eurokoa dela. HPKU batek % 1,5eko koefizientea badu, horrek esan nahi du 1.500 euroko inbertsioa egokituko zaiola.
4. Nola zehazten da partaidetza-koefizientea?
Partaidetza-koefizientea estu-estu lotuta dago energia-kontsumoarekin, eta horrek lotura zuzena du hornitu nahi dugun lekuaren eskakizunekin, berokuntzarekin, ur beroarekin, aire girotuarekin, etxetresna elektrikoekin, argiztapenarekin, m²-ko dimentsioekin eta abarrekin, bai eta erabiltzaileen kopuruarekin ere. Demagun bi/hiru pertsonako etxebizitza batean, hilean 45/50 euro inguruko argiaren ordainagiriarekin, hasierako inbertsioa 1.500 euro ingurukoa izan daitekeela. Zifra hori gutxi gorabeherakoa da, eta lehen aipatutako faktoreen araberakoa.
5. Zein amortizazio-epe dago aurreikusita?
Ez dago epe zehatzik.
Faktore hauek eragiten dute gehien:
- Proiektuak lortzen dituen laguntzak.
• Elektrizitatearen fakturaren murrizketa. - IBI edo OHZren fakturaren murrizketa.
- IRPF edo PFEZren desgrabazioa.
- Energia-kontsumoaren ohiturak aldatzea.
Ez da ahaztu behar TEKek lortu nahi duten helburuetako bat energiaren erabilera arrazionalagoa, eraginkorragoa eta ekologikoagoa egitea dela, ahal den neurrian eguzki-ekoizpeneko orduetara egokituz. Faktore horrek garrantzi erabakigarria du. Bai, baina zer epe? Urtebete eta lau urte bitartekoa izan daiteke (gehienez ere).
6. Nortzuk izan daitezke TEK bateko kide?
2025eko ekainean indarrean zegoen Europako araudiaren arabera, instalazioa sortzen den lekutik 2.000 metroko erradioan dagoen edozein etxebizitza edo merkataritza-lokala.
Merkataritza-lokalak sartzea laguntza-deialdi bakoitzak ezartzen dituen klausulen araberakoa izango da. Batzuetan aukera hori aurreikusten du, eta beste batzuetan ez, jarduera ekonomikoa direla uste baitute zenbait erakundek. Oso ondo irakurri behar dira deialdien oinarriak.
7. Nola kudeatzen dira TEKek sortzen dituen soberakinak?
Soberakinak gure zentral fotovoltaikoak sortzen duen energiaren eta aldi berean kontsumitzen dugun energiaren arteko aldea dira.
Gaur egun, soberakinen konpentsazioa errazten da. Mekanismo horren bidez, merkaturatzaile elektrikoak sare elektrikoari injektatzen diogun energia kontsumitzen dugun energiarekin konpentsatzen du, baina konpentsazio horren baldintzak merkaturatzaile bakoitzak erabakitzen dituenak dira. Gainera, konpentsazio horren muga kontsumitutako energia da, eta, beraz, inoiz ez dute deskontatuko guk kontsumitutakoa baino gehiago. Azkenik, konpentsazio hori fakturaren zati aldakorrari soilik aplikatzen zaio, eta, beraz, zati finkoak (kontratatutako potentzia, kontagailuaren alokairua, zergak...) ordaintzen jarraitu beharko du.
Gaur egun, aukerarik onena soberakin kopurua minimizatzen saiatzea da, sortze-orduen barruan energia kontsumitzeko ohiturak aldatuz.
8. Alda al dezaket partaidetzaren hasierako koefizientea?
Partaidetza-koefizientea parte-hartzaile bakoitzari esleitzen zaion sortutako energiaren proportzioari dagokio. Koefiziente horrek, banaketa-koefiziente gisa ere ezagutzen denak, komunitateko kide bakoitzari dagokion ordu-energia garbia zehazteko aukera ematen du, eta sortutako energia parte-hartzaileen artean modu justuan banatzen dela bermatzen du, haien arteko aurretiazko akordio batean oinarrituta.
Banaketa-koefizienteak parte-hartzaile guztiek sinatutako akordio batean islatzen dira, eta banatzaileari edo enpresa merkaturatzaileari jakinarazi behar zaizkio, fakturan aplika daitezen.
Partaidetza-koefizienteak alda ditzakegu, baldin eta aurretik esandakoa, aurretiko akordioa eta enpresa banatzaileari jakinarazitakoa betetzen badugu.
9. Zer laguntza ofizial daude?
Energia-komunitateen sorrera eta garapena bultzatzeko hainbat laguntza eta programa daude, hala nola CE IMPLEMENTENTA programa, CE OFICINAS programa, udalaren laguntzak IDAEren programekin (Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutua), EVE-EEEren laguntzak (Energiaren Euskal Erakundea), udalaren IBI/OHZren hobariak, IRPF/PFEZren desgrabazioa, etab.
Gai hori etengabe aldatzen ari denez, lehen aipatutako iturriak kontsultatu beharko dira une egokian.
